W 2016 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o funduszach inwestycyjnych. Nowelizacja była wynikiem implementacji do prawa krajowego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/61/UE. Jedną z kluczowych dla sektora innowacyjnego zmian, wynikających z powyższej nowelizacji, było wprowadzenie do prawa polskiego nowej kategorii podmiotów, Alternatywnej Spółki Inwestycyjnej (ASI), podległej nadzorowi KNF.

Zgodnie z przepisem Ustawy, za alternatywny fundusz inwestycyjny uznaje się instytucję wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. Forma prawna jest odrębna niż fundusz działający zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe. Brak któregoś z elementów ww. definicji będzie prowadził do konkluzji, że dany podmiot nie jest ASI.

Alternatywna spółka inwestycyjna (dalej również „ASI”) jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym, innym niż określony w art. 3 ust. 4 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej również „Ustawa”), tj. innym niż tworzone i funkcjonujące na podstawie Ustawy specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte i fundusze inwestycyjne zamknięte.

Wyłącznym przedmiotem działalności alternatywnej spółki inwestycyjnej, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. Redakcja tego przepisu wskazuje, iż dopuszczalne jest podejmowanie dodatkowych działań nie mieszczących się wprost w ramach działalności inwestycyjnej, jeżeli taki obowiązek wynika z przepisów szczególnych. Tym samym, zgodnie z przepisami szczególnymi, prowadzenie działalności inwestycyjnej może wiązać się z koniecznością podjęcia dodatkowych czynności, określonych w przepisach szczególnych, niemniej czynności te muszą pozostawać w związku z główną działalnością jaką jest działalność inwestycyjna.

Zgodnie z wytycznymi ESMA „przedsiębiorstwo, które posiada politykę w sprawie tego, jak ma być zarządzany kapitał zbiorczy w przedsiębiorstwie, aby generować zwrot łączony dla inwestorów, od których został pozyskany, powinno być uważane za posiadające określoną politykę inwestycyjną zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) ppkt (i) Dyrektywy ZAFI”.

ASI może prowadzić działalność w formie:

1)    spółki kapitałowej, w tym spółki europejskiej;

2)    spółki komandytowej albo spółki komandytowo – akcyjnej, w których jedynym komplementariuszem jest spółka kapitałowa, w tym spółka europejska.

Wprowadzenie kategorii ASI jest równoznaczne z poddaniem pod nadzór KNF nieregulowanej wcześniej działalności funduszy VC/PE, prowadzących działalność w formie spółek prawa handlowego (w tym spółek kapitałowych oraz osobowych), w tym także funduszy, które lokują aktywa pozyskane od inwestorów w przedsięwzięcia typu startup. Podjęcie takiej działalności wymaga obecnie uzyskania zezwolenia KNF lub – w przypadku funduszy o mniejszej kapitalizacji – wpisu do rejestru Zarządzających ASI, prowadzonego przez KNF.